Sürdürülebilirlik, her sektörde olduğu gibi ambalaj sektörünün de en önemli hedefi ve gündemi haline geldi. Ambalajla ilişkili en çok kullandığımız ve karşımıza çıkan kavram ise geri dönüşüm. Ancak ambalaj ar-ge, üretim süreci ve tasarımda sürdürülebilirliği sağlamak için sadece geri dönüşüm oranını artırmak yeterli değil.
🟢Aynı zamanda, ambalajın ağırlığı ve hacmi minimum yeterli miktarla sınırlandırılmalı, tehlikeli madde içeriği en aza indirilmeli ve yeniden kullanılabilir veya geri kazanılabilir ambalaj tasarımları tercih edilmelidir (Ambalaj Sanayicileri Derneği, Sektör Raporu, 2023). Bu yaklaşımlar, hem üretim sürecinde kaynak kullanımını optimize etmekte hem de çevresel etkileri azaltmaktadır. Bununla birlikte, Avrupa Birliği’nin 2018 yılında döngüsel ekonomi paketi kapsamında sunduğu mevzuat değişiklikleri ile Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR)programları zorunlu hale getirilmiş ve bu düzenlemeler, tüm ambalajların sürdürülebilir geri dönüşüm hedeflerine ulaşmasını amaçlamaktadır (EU Directive 2018/852).💢EPR, üreticilerin ambalajlarının çevresel etkilerini yönetmelerini ve ürünlerinin tüm yaşam döngüsü boyunca sorumluluk almalarını sağlamayı amaçlıyor. Ambalaj atıklarının geri dönüşüm hedefleri de bu kapsamında:31 Aralık 2025’e kadar, tüm ambalaj atıklarının ağırlıkça en az %65’inin geri dönüştürülmesi hedeflenmekte olup, bu oran 2030 yılına kadar %70’e çıkarılacağı beliritiliyor. Malzeme bazında hedefler arasında:
- plastik için %55,
- cam için %75 ve kâğıt/karton için %85 geri dönüşüm oranları yer almaktadır (EU Directive 2018/852)
- Bu hedefler, ambalaj üreticilerinin çevreye duyarlı malzemeler ve geri dönüştürülebilir tasarımlar kullanmalarını teşvik ederek, daha sürdürülebilir bir gelecek için zemin hazırlıyor.
♻️Sürdürülebilir ambalaj tasarımında sadece üreticilere değil, tüketicilere de önemli görevler düşmektedir. Tüketicilerin ambalajları doğru bir şekilde nasıl geri dönüştürüleceği ve tasarımı bu tür etiketleme sistemleri, tüketicilerin daha bilinçli seçimler yapmalarını sağlayarak, geri dönüşüm oranlarını artırmakta ve ambalajın atık olarak çevreye karışmasını önleyecektir.
⭕Sürdürülebilir ambalaj uygulamaları, döngüsel ekonomiye geçişin en önemli unsurlarından biri. Tüm paydaşların – üreticiler, tüketiciler, tasarımcılar, ambalaj arge birimleri, ham madde tedarikçileri ve düzenleyici kurumlar – bu sürece katkı sağlaması, sürdürülebilir bir gelecek inşa etmemize yardımcı olacaktır.